BANNER
Banner 02
Banner 03
Banner 04

Xây dựng dự án Bộ luật Lao động: Sẽ có tiêu chí mới cho “mức lương tối thiểu”

(Cập nhật: 12/22/2017 10:14:49 AM)

Bộ LĐTBXH đang đề nghị xây dựng dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi), một trong những nội dung quan trọng là sẽ đưa ra những tiêu chí mới để làm căn cứ xây dựng mức lương tối thiểu với mục đích “Bảo đảm tiền lương tối thiểu ở mức đáp ứng được mức sống tối thiểu và cải thiện đời sống người lao động”. Việc sửa đổi khái niệm tiền lương tối thiểu theo nguyên Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Phạm Minh Huân thì mức lương vẫn nên căn cứ theo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động.

Sẽ có 5 tiêu chí cụ thể để xây dựng lương tối thiểu

Bộ LĐTBXH đánh giá: theo khảo sát với 1.600 người lao động tại 60 công ty do Tổng LĐLĐVN thực hiện cho biết 20% trả lời thu nhập không thể đủ cho cuộc sống của họ; 31% phải chi tiêu rất đạm bạc và tiết kiệm; 41% có mức lương chỉ đủ để trang trải các nhu cầu cuộc sống của họ; và chỉ có 8,0% có khả năng để làm cho tiết kiệm. Với mức thu nhập thấp như vậy, người lao động buộc phải làm việc thêm giờ để duy trì cuộc sống.

Khoản 1, Điều 91 của Bộ Luật Lao động hiện hành quy định: Tiền lương tối thiểu phải bảo đảm nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ.

Thực tiễn thực hiện trong thời gian vừa qua cho thấy việc xác định nhu cầu sống tối thiểu là rất khó định lượng. Các khảo sát về nhu cầu sống thường khó cho kết quả chính xác vì người khảo sát thường có xu hướng kê khai cao hơn so với nhu cầu thật của họ, ngoài ra nhu cầu sống của người khảo sát có sự chênh lệch khác biệt đối với mỗi đối tượng khảo sát (nhu cầu vật chất và nhu cầu về tinh thần). Trong khi đó, các khảo sát về mức sống của người dân, hộ gia đình thường dễ xác định và đưa ra kết quả tin cậy hơn cho việc định lượng mức sống tối thiểu của một người do có thể định lượng dựa vào giá thị trường các vật dụng thiết yếu, giá các dịch vụ cơ bản như: Nhu yếu phẩm thiết yếu (ăn, uống...), dịch vụ thiết yếu (điện chiếu sáng, nước sinh hoạt, nhà ở, thuê nhà ở...), dịch vụ y tế cơ bản...

Do đó, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi quy định mức lương tối thiểu theo hướng đảm bảo “mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ” để đảm bảo tính khả thi khi thực hiện. Bên cạnh đó, sẽ quy định các tiêu chí để Hội đồng tiền lương quốc gia làm căn cứ vào đó để xác định tiền lương tối thiểu gồm:

1. Mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ.

2. Mức tiền lương phổ biến trên thị trường lao động.

3. Chi phí sinh hoạt.

4. Khả năng chi trả của người sử dụng lao động

5. Điều kiện kinh tế - xã hội; năng suất lao động, tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, việc làm và thất nghiệp của người lao động.

Được hỏi về thực tế luật cho rằng phải đảm bảo tiền lương tối thiểu đáp ứng mức sống tối thiểu nhưng lâu nay người lao động khó sống với mức lương tối thiểu, ông Phạm Minh Huân cho rằng, có ý kiến nêu xây dựng mức lương dựa trên nhu cầu tối thiểu để thay cho mức sống tối thiểu, nhưng cá nhân ông cho rằng căn cứ theo nhu cầu tối thiểu sẽ tốt hơn. “Thế giới người ta vẫn căn cứ theo nhu cầu.

Trong 5 thang bậc nhu cầu, bao gồm: Nhu cầu sinh lý, nhu cầu về an toàn, nhu cầu về xã hội, nhu cầu được quý trọng, nhu cầu được thể hiện mình, thế giới xây dựng dựa trên nhu cầu cơ bản đó. Theo luật hiện nay, mức lương đáp ứng đủ nhu cầu tôi nghĩ sẽ hay hơn. Có điều nhu cầu hay mức sống đều là những đại lượng luôn “chạy”, không khi nào nó dừng, ta đưa ra để nó tiệm cận dần với nhau. Việc nhu cầu “chạy” là đúng và đương nhiên lương phải chạy theo” - ông Huân nói.

Cũng theo ông Huân, các nội dung hiện hành trong luật, liên quan đến lương, cơ bản không có gì nổi cộm. Cơ bản nhất là các khái niệm cần làm rõ về mặt câu chữ, các khái niệm như mức lương cấp bậc, chức vụ, các khoản phụ cấp, các khoản bổ sung... “Hiện người ta đang thắc mắc nhiều chỗ các khoản bổ sung. Đây là thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp đang áp dụng cơ chế trả lương như thế, sau này có thể sẽ xem xét sửa lại chỗ này để tính tổng hợp hơn. Thang bảng lương theo hướng giao cho DN. Có điều giao cho DN có thể người ta sẽ “băm nát” thang bảng ra, bỏ 5% không quy định trong luật mà quy định trong nghị định của Chính phủ thì mức lương sẽ khít lại” - ông Huân chia sẻ.

Nguyên Thứ trưởng Bộ LĐTBXH cũng cho rằng, thang bảng lương, định mức lao động, cơ chế trả lương… là chính sách chung của DN, họ làm theo ý họ chứ chính phủ cũng không thể quy định chi tiết ở đây được.

Minh hoạ của ĐAN.
Minh hoạ của ĐAN.

Sẽ có tác động lớn

Trên thực tế việc đưa ra các tiêu chí xây dựng mức lương tối thiểu, Bộ LĐTBXH cũng đã đưa ra hai phương án khác.

Phương án 1: Giữ nguyên chính sách hiện tại bao gồm duy trì mức lương tối thiểu được tính trên nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ.

Phương án 2: Thay đổi cơ sở xác định lương tối thiểu từ yếu tố nhu cầu sống tối thiểu sang mức sống tối thiểu của NLĐ và gia đình họ.

Phương án 3 (là phương án đưa vào dự thảo Luật): Quy định rõ các yếu tố của mức lương tối thiểu để làm cơ sở xác định lương tối thiểu, bao gồm: Mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ; Mức tiền lương phổ biến trên thị trường lao động; Giá tiêu dùng; và điều kiện kinh tế - xã hội, năng suất lao động; tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; việc làm và thất nghiệp của người lao động.

Đánh giá tác động, theo Bộ LĐTBXH, phương án 1 chỉ đáp ứng được khoảng 80% mức sống tối thiểu như đã nêu ở trên, đặc biệt là những người lao động ở khu vực đô thị vì mức lương này được xác định là quá thấp so với nhu cầu sống tối thiểu của họ. So với 3 phương án, phương án này là không có lợi nhất cho người lao động. Đồng thời cũng không mang nhiều lợi ích về BHXH.

Phương án 2, có chi phí dành cho trả lương theo phương án đề xuất tăng khoảng 52.23% so với phương án hiện tại, trong đó doanh nghiệp phải chi thêm hơn 54.148 tỉ đồng và nhà nước phải chi thêm hơn 13.738 tỉ đồng. Đây là một tỉ lệ tăng rất lớn về chi phí cho doanh nghiệp và sẽ là một gánh nặng lớn cho ngân sách nhà nước.

Rõ ràng phương án 3, đã được tính kỹ, có tác động tích cực nhất, đưa ra những yếu tố rõ ràng hơn về cách tính lương tối thiểu để bảo đảm công bằng cho người lao động và người sử dụng lao động.

Trao đổi với PV về đề nghị xây dựng dự án Bộ Luật Lao động (sửa đổi), ông Mai Đức Thiện - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ LĐTBXH) cho hay, về cơ bản đây mới là hồ sơ đề nghị. Các vấn đề chi tiết sẽ được bàn trong dự thảo cụ thể. Một số vấn đề đang có nhiều cách hiểu khác nhau cũng sẽ đặt ra phương án sửa. “Dự án sẽ được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào tháng 3.2018, nếu được chấp thuận mới sửa” - ông Thiện nói.

Thực tế cho thấy, Bộ Luật Lao động giữ vị trí rất quan trọng, điều chỉnh một lĩnh vực rộng lớn các quan hệ lao động có tính kinh tế - xã hội sâu rộng. Luật cũng tác động tới nhiều thành phần, tổ chức... Và cũng đồng thời quy định các quy tắc ứng xử cho các chủ thể trong tuyển dụng, sử dụng lao động.

Nguyễn Hữu Chính - PGĐ Ban Dự án điện Sông Hậu 1: “Mức lương tối thiểu phải sát với đời sống thực tế của người lao động”.

Lilama là đơn vị kinh doanh hưởng lương theo năng suất lao động, hiện tại chúng tôi theo quy chế trả lương của TCty trên cơ sở mức lương cơ bản tính lương năng suất. Hiện thu nhập bình quân của NLĐ trên công trường chúng tôi khoảng từ 7 đến 10 triệu như vậy là cao hơn rất nhiều mức lương tối thiểu. NLĐ sẽ có các mức lương khác nhau tùy theo năng suất lao động của mình. Đối với các DN sản xuất mức lương cơ bản đối với NLĐ không ảnh hưởng, vì chúng tôi tính lương theo năng suất và khoán theo thời gian làm việc. Cùng đó việc trả lương cho NLĐ theo quy mô của dự án, lực lượng LĐ sẽ huy động theo dự án về cơ bản không vượt quá mức lương khoán. Mức lương cơ bản hiện đang không theo kịp mức sống của NLĐ, do vậy để giữ chân công nhân DN buộc phải trả theo mức khoán thấp nhất (250.000đ đến 300.000đ/ngày công). ĐẶNG TIẾN

Chuyên gia kinh tế - PGS-TS. Ngô Trí Long: Cần kết hợp cả hai thước đo “nhu cầu” và “mức sống”

Muốn xác định lương tối thiểu thì phải tính được thu nhập bình quân chung hiện nay. Thứ hai là phải có điều tra khảo sát, nhu cầu mức sống của người dân như thế nào. Theo quan điểm của tôi, lương tối thiếu giữa từng vùng, từng miền phải có sự khác nhau chứ không nhất thiết trên phạm vi toàn quốc. Căn cứ vào mức độ biến động giá nữa để làm căn cứ định ra mức lương tối thiếu. Một điều quan trọng nữa là phải căn cứ vào năng suất lao động, đó mới là điều quan trọng.

Chuyên gia kinh tế - TS Lưu Bích Hồ: Quy định pháp quy vẫn cần “độ co dãn nhất định”

Khi xác định lương tối thiểu phải có căn cứ tiêu chí nhất định. Hiện nay đang căn cứ nhu cầu tối thiểu của cuộc sống vật chất và tinh thần của người lao động xem ra là có lý, nhưng trên thực tế rất khó xác định nhu cầu cả về lượng và chất và không có tiêu chí rõ ràng. Do đó đặt vấn đề xác định theo mức sống tối thiểu sẽ có căn cứ tiêu chí và có điều tra khảo sát thống kê ở từng vùng miền, thành thị nông thôn mặc dù chưa đầy đủ xác đáng, vẫn cần hoàn chỉnh, nhưng như vậy là hợp lý hơn. Đương nhiên trong điều kiện hiện nay giá cả luôn biến động, tiền lương không thể theo kịp nên việc xác định và đáp ứng được yêu cầu này chỉ là rất tương đối.

Cũng có ý kiến cho rằng không nên xác định lương tối thiểu mà để thoả thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động trên cơ sở cung cầu và năng suất lao động. Tuy nhiên trong khi trình độ phát triển của nước ta còn rất thấp, việc bảo vệ quyền lợi tối thiểu của người lao động làm công ăn lương là hoàn toàn cần thiết không thể không thực hiện

 

(LINH ANH - LÊ PHƯƠNG - LDO)

Tin tức liên quan

  • Video Clip
    • Kỹ năng kiểm soát cảm xúc trong đối thoại tại nơi làm việc
    • Diễn Đđàn CEO đánh giá về Văn hóa Doanh nghiệp
    • Phỏng vấn đánh giá thực hiện công việc và kế hoạch phát triển cá nhân
  • Thăm dò ý kiến
    • Bạn biết đến DOMI qua hình thức nào dưới đây:
    • Các trang tìm kiếm trên internet
    • Được người khác giới thiệu
    • Hoạt động đào tạo, tư vấn, hội thảo
    • Thông tin trên Brochure, namme card
    • Từ nguồn thông tin khác
    • Xem kết quả
KẾT QUẢ THĂM DÒ Ý KIẾN
Các trang tìm kiếm trên internet: 38923
Được người khác giới thiệu: 18922
Hoạt động đào tạo, tư vấn, hội thảo: 9877
Thông tin trên Brochure, namme card: 4356
Từ nguồn thông tin khác: 7645
  • Liên kết đối tác
    • Phan mem JED
    • Cac chuong trinh dao tao